Een definitie…
Pergola is de Nederlandse term voor het Amerikaanse Community Supported/Shared Agriculture. Pergola staat voor de relatie tussen klant en boerenbedrijf. De klanten of deelnemers vormen het geraamte dat de ‘plant’, het bedrijf, steun en stevigheid geeft in zijn groei. De oudste Pergolaboerderij in Nederland is die van Tineke Bakker: De Oosterwaarde in Diepenveen. Zij maakte tien jaar geleden de omschakeling.
Onafhankelijk van de markt
In een interview met dagblad Trouw (14-06-2008) zegt Tineke over Pergolaboerderijen: “De consument heeft het hele jaar door verse groenten van hoge kwaliteit en de boer heeft een behoorlijk bestaan (...) zonder afhankelijk te zijn van de grillen van de markt. Dat wil vooral zeggen: afhankelijk van de supermarkten, enorme concerns vaak die ons de wet voorschrijven. (...) In plaats van geld en winst gaat het hier om wederzijdse zorg, vertrouwen, kwaliteit. Dat is toch veel sympathieker.”
Eten van dichtbij
Belangrijke doelstellingen van Pergolalandbouw zijn het opnieuw met elkaar verbinden van de plaats waar voedsel geproduceerd wordt en de plaats waar het gegeten wordt; producten en goederen weer een regionale eigenheid geven, en verschillende activiteiten in een gebied weer met elkaar verbinden, zoals zorg, voeding en educatie.
Voorbeeld Pergolabedrijven
Er zijn in Nederland verschillende typen Pergolabedrijven. Op dit moment zijn er in Nederland een stuk of tien Pergolaboerderijen.
- Tineke Bakker heeft voor haar bedrijf van veertien hectare ongeveer 240 huishoudens als abonnee. Zo’n veertig abonnees helpen vrijwillig bij het samenstellen van de groentepakketten voor alle huishoudens.
- Wilco de Zeeuw en Debbina van Vuuren in Woudrichem doen het weer anders. Zij hebben naast een melkveehouderij een biologisch-dynamisch zorglandbouwbedrijf (wat wil zeggen dat verstandelijk gehandicapten meewerken in het bedrijf). Onderdeel daarvan is een zelfpluktuin voor abonnees; inmiddels zo’n zeventig personen.
- De Aardvlo in Bunnik, een biologisch-dynamische landgoedtuinderij, heeft een winkeltje, maar levert ook groentetassen aan abonnees. Dat laatste gebeurt in de vorm van een Pergola-associatie. De abonnees denken dus mee over de prijsvorming, hebben inzicht in de boekhouding en delen het risico van het bedrijf.