Spijk; hoeksteen van Nederland

Het dorp Spijk in gemeente Rijnwaarden is ontstaan door de steenindustrie. Dit zie je terug in het hele landschap. Onlangs heeft een van de steenfabrikanten een sloopvergunning aangevraagd voor een van de laatste bakstenen schoorstenen. De gemeente Rijnwaarden, dorpsraad Actief Spijk en Heemkundekring Rijnwaarden willen voorkomen dat de schoorsteen verloren gaat. Onverwacht kreeg het project een andere lading. Waar het eerst ging om de bakstenen gaat het nu om de dorpsidentiteit. De schoorsteen blijkt een symbool te zijn voor de identiteit van Spijkse bewoners.

Het primaire doel van dit project is het behoud en ontwikkelen van het industriële landschap rond Spijk. Hiervoor wordt waarschijnlijk een aparte stichting opgericht. Door de organisatie van activiteiten en projecten wordt vervolgens de trots van de inwoners van Spijk vergroot en getoond aan de buitenwereld.

Zoals aangegeven is Spijk ontstaan door de aanwezigheid van de baksteenfabricage. Mede door het harde werken van de mensen uit Spijk is de baksteen zo’n gezichtsbepalend onderdeel geworden van de steden en dorpen in Nederland. Een dorp dus waar je op kunt bouwen, de hoeksteen van Nederland. De inwoners van Spijk zijn hier trots op en willen dat laten zien. Met de historie van de baksteenindustrie als leidraad gaan de bewoners aan de slag om de buitenwereld kennis te laten maken met het unieke karakter van Spijk.

Het project breidt zich uit door de betrokkenheid van de bewoners. Zo zijn er ideeën om wandelroutes langs de historische plekken van Spijk op te zetten en vroegere tradities opnieuw te introduceren. Zo gingen de schoolkinderen vroeger een keer per jaar naar de steenfabriek waar ze hun zelfgemaakte kleiwerkstukken mochten bakken in de ovens van de fabriek.

De Koninklijke Nederlandsche Heidemaatschappij (KNHM) ondersteunt Stichting Actief Spijk en Heemkundekring Rijnwaarden bij het formuleren van een project en het ontwikkelen van een visie met activiteitenplan.